اين عبادت بنا به تصريح علّامه طباطبايى در الميزان شامل : « اركان دعا و آداب دعاكننده است كه عمدهء آن اخلاص ورزيدن در دعا و همگامى قلب و زبان و بريدن از هرسببى جز خداوند و وابستگى به خداوند مىباشد ؛ و ترس ، اميد ، بيم ، خشوع ، تضرّع ، اصرار ، ذكر ، عمل صالح ، ايمان و ادب حضور و ديگر مسائلى كه در روايات آمده ، از مسائل دعاست . » علّامه طباطبايى ، در لابه‌لاى سخن ، در باب آيهء وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ « 1 » ، به تفصيل به مسألهء دعا پرداخته كه بيان آن را ضرورى يافتيم . مىگويد : « خداوند سبحان او را به ملك حقيقى خود درآورده ؛ و اين كه آنها بندگان اويند ، موجب مىشود كه خداوند به آنها به طور مطلق نزديك باشد و از باب قياس از هرچيزى به آنها نزديكتر است . اين مالكيّت موجب مىشود كه او جواز تصرّف هرآنچه را كه مىخواهد داشته باشد و هيچ مانع و رادعى براى او نيست ؛ و اين اقتضا مىكند كه خداوند هردعايى از جانب هربنده‌اى را اجابت فرمايد و با بخشش و تصرّف ، حاجتش را برآورد . چون اين مالكيت ، عام است و سلطان و احاطه بر همهء تقديرها واقع مىشود ؛ و به هيچ تقديرى مقيّد نيست . نه آن گونه كه يهوديان مىگويند : خداوند وقتى اشيا را خلق مىكرد و تقديرها را تعيين مىنمود ، امر تمام يافته بود و زمام تصرّف جديد از دست خداوند به خاطر قضاى حتمى خارج شد ؛ لذا نسخ و بداء ، و استجابت دعايى وجود ندارد ؛ چون امر از آن بيرون است . بعد از اين مطلب به بيان معناى دعا منتقل مىشود كه به واسطهء آن قلب گشاد مىگردد و جان آرام مىگيرد . و مىگويد : وعدهء اجابت مطلق است ، اگر دعاكننده حقيقتا دعا كند ؛ و به واسطهء علم فطرى و غريزى بخواهد و قلب و زبانش هماهنگ باشند ؛ حقيقت دعا نيز خواستن است كه قلب موجب آن مىشود و زبان فطرت به دعا مىپردازد ، بىآن‌كه زبانى كه مىچرخد هرگونه باشد - راست يا دروغ ، جدّى يا شوخى ، حقيقت يا مجاز - و لذا مىبينيم كه خداوند شمارش آنچه را كه كار زبان نيست ، سؤال مىداند . مىفرمايد : وَ آتاكُمْ مِنْ

--> ( 1 ) - بقره ( 2 ) آيهء 186 : و هرگاه بندگان من از تو دربارهء من بپرسند [ بگو ] من نزديكم و دعاى دعاكننده را - به هنگامى كه مرا بخواند - اجابت مىكنم .